September

Geschreven door Karel Wolters   

Op de eerste van deze maand is de weerkundige herfst ingegaan. De astronomische volgt de 23ste. Als de herfst veel heldere nachten brengt dan kunnen we weer veel waarnemingen doen, want de donkere nachten komen ook al in sept. veelvuldig voor, zeker in de eerste helft van de maand.
Met de voor het blote oog waarneembare planeten is het deze maand niet zo best gesteld, Mercurius is na de eerste dagen te dicht bij de Zon gekomen om nog zichtbaar te zijn, Venus verdwijnt na de eerste week in de avondgloed van de Zon en Mars, Jupiter en Saturnus zijn 's-avonds nog wel zichtbaar maar staan laag aan de zuidwestelijke hemel. Er zijn wel enkele gelegenheden om de komeet 21 Giacobini-Zinner waar te nemen. Zie verderop.
Ook zijn er weer diverse sterbedekkingen door de Maan te zien, daar is wel een kleine telescoop voor nodig.
De avond van 2 sept. passeert bovengenoemde komeet de heldere ster Capella. Ze komt op minder dan één graad ten zuidwesten langs. Enkele uren later, om 4 uur op 3 sept. is de Maan in conjunctie met de ster Aldebaran. Iets eerder, om tien voor drie is de dichtste nadering van de twee hemellichamen. Van 5 tm 7 sept. een uur voor zonsopkomst kunnen we het asgrauwe schijnsel van de Maan zien. Op 5 sept. rond kwart over vijf wordt een ster van de Tweelingen door de Maan bedekt. Een eind noordelijker dan onze contreien is er met een flinke telescoop te zien dat de ster rakelings bedekt wordt. In de Sterrengids is een kaartje te raadplegen waar alle rakende bedekkingen van dit jaar getoond worden die in Nederland zijn te zien. De volgende ochtend rond 6 uur is de Maan 8° ten zuiden van Pollux van de Tweelingen.
Tijdens de vroege ochtend van 10 en 11 sept. is komeet 21 vlakbij de open sterrenhoop M 37 in de Voerman. Op 13 sept. rond 22ʰ30 is Algol in een helderheidsminimum, de aansluitende uren is te zien dat de helderheid toeneemt.
Op 15 sept. in de vroege ochtend bevindt komeet 21 zich in de buurt van de open sterrenhoop M 35 in de Tweelingen. De komeet staat een halve graad ten noorden van M 35.
Van 17 tm 19 sept. is de Maan in samenstand met Saturnus en Mars. Op 21 sept. rond 22ʰ30 wordt een ster van Capricornus door de Maan bedekt. Dit is met een kleine telescoop te zien. Op 23 sept. trekt het middelpunt van de Zon om 3ʰ45 van noord naar zuid over de equator: de astronomische herfst is begonnen. 's-Avonds iets na elven wordt er door de bijna volle Maan een ster van de Waterman bedekt. 40 minuten later een volgende ster van hetzelfde sterrenbeeld.
In de nacht van 29 op 30 sept. is de Maan in de buurt van Aldebaran, de eerste ster van de Stier. De Pleiaden zijn niet ver weg en na twee uur is ook Orion te voorschijn gekomen.

Home