November

Geschreven door Karel Wolters  

Enkele dagen geleden is de wintertijd weer van kracht geworden en wordt het volgens onze klok een uurtje eerder donker, en dat vinden "sterrenkijkers" wel plezierig, kunnen ze veel zien en toch nog op tijd naar bed. Ik hoorde zojuist in het nieuws dat het besluit om de tijdwisseling af te schaffen is uitgesteld tot 2021, Europa heeft kennelijk meer tijd nodig om tot een besluit te komen; we wachten af.
Voor de blote oog planeten is deze maand nog niet geweldig. Mercurius is heel moeilijk te zien, Jupiter is in samenstand met de Zon, dus niet zichtbaar, Saturnus nadert de Zon, maar Venus komt na de eerste week van de maand weer te voorschijn in de ochtend, eind november komt ze al meer dan drie uur vóór de Zon op.
De kleine planeet 3 Juno is op 17 november in oppositie, ze is dan van magnitude 7 en op een donkere plaats met een verrekijker wel op te sporen. Rond één uur 's-nachts staat ze 35 graden boven de zuidelijke horizon, de Maan gaat dan net onder.
De hele maand zijn oranje meteoren van de Tauriden zichtbaar. Het maximum van de Leoniden valt in de nacht van 17 op 18 november.

Op 3 november valt de vroegste zonneculminatie van het jaar plaats, in onze omgeving staat de Zon al om 12ʰ19´ op haar hoogste punt in het zuiden.
In de ochtend van 7 nov. is een heel smalle maansikkel in de omgeving van Spica en de veel helderder Venus boven de oost-zuidoostelijke horizon te vinden. Een verrekijker kan van pas komen. Tijdens de aansluitende middag komt de Maan in de fase van "Nieuwe Maan" en is dus een tijdje niet te zien, tijd voor deepsky waarnemingen. Enkele dagen later (11 nov.) staat de smalle maansikkel in de buurt van Saturnus. Bekijk deze samenstand rond 18 uur.
Avond en nacht van 15 op 16 nov. maakt Algol een helderheidsverandering door, het minimum valt rond half twaalf, daarna neemt gedurende vijf uur de helderheid weer toe. De ster staat zeer hoog aan de hemel rond het zuiden.
Een sterbedekking door de Maan kunnen we met een kleine telescoop zien op 21 nov. rond vijf voor tien 's-avonds. De Maan is wel bijna vol, dus heel makkelijk is deze waarneming niet. Twee dagen later staat de volle Maan één graad ten noorden van ster Aldebaran van de Stier. Met het blote oog is de ster niet te zien door het felle licht van de Maan, maar met een verrekijker zal het wel lukken.
Als 27 november net begint is de Maan in de buurt van Pollux van de Tweelingen, twee nachten later is ze gevorderd tot Regulus van de Leeuw. Het fraaie wintersterrenbeeld Orion is inmiddels te voorschijn gekomen, kijk richting zuidoosten. Aan het eind van de maand is de Maan in Laatste Kwartier aangekomen en is ze zichtbaar in de nanacht en ochtend.

Home