Januari

Geschreven door Karel Wolters   

De zichtbaarheid van de planeten is deze maand nog niet groot, alleen Venus is een prachtig avond-object. Ze gaat meer dan drie uur na de Zon onder. Ze schittert al tijdens de schemering in het zuid-westen.

Saturnus komt deze maand in conjunctie met de Zon en is dus niet zichtbaar. Dit geldt voor Jupiter ook het grootste deel van de maand, pas na de 25e wordt ze zichtbaar 's-ochtends in het zuid-oosten. Mars is wel steeds in het zuid-oosten zichtbaar. Ze komt steeds verder van de Zon af te staan en ze nadert de Aarde, ze wordt dus helderder. Uranus en Neptunus zijn met een flinke verrekijker of kleine telescoop op te sporen, als je weet waar ze te vinden zijn. Aan het eind van de maand staan Venus en Neptunus dicht bij elkaar, zie de 27e. Om planetoïden te kunnen vinden is de Sterrengids nodig, daar staan zoekkaartjes in. Ook met gebruik van internet sites is dit mogelijk, zeker in combinatie met een goto telescoop. (zie: hemel.waarnemen.com).

Tijdens de vroege ochtend van 4 januari valt het hoogtepunt van de Boötiden meteoorzwerm. Een uur na middernacht op 7 januari doet zich een mogelijkheid voor om planetoïde Nausikaa op te sporen; ze passeert dan ster rho Gemini op slechts drie boogminuten. Deze ster staat enkele graden ten westen van de heldere Castor van de Tweelingen. De volgende avond rond elf uur staat de Maan twee graden ten noorden van Aldebaran.

Op 9 januari om 18.05 uur wordt een ster van de Tweelingen door de bijna volle Maan bedekt. Dit is met een kleine telescoop te volgen, als je het beeld van de Maan zoveel mogelijk buiten het beeldveld van de telescoop houdt. Op 9 januari is Nausikaa in oppositie, ze is nog steeds ten westen van Castor te vinden. Op 10 januari is de Maan vol en dicht bij haar klimmende knoop, er treedt een maansverduistering in de bijschaduw op. Even na acht uur is misschien te zien dat het onderste deel van de Maan iets donkerder dan de rest van de maanschijf is.
Tijdens de ochtenden van 13 en 14 januari is de Maan in de buurt van Regulus.
Op 19 januari vanaf 20.30 begint ster Algol aan een helderheids-cyclus. Eerst wordt ze gedurende 5 uur langzaam zwakker en daarna neemt haar helderheid ook gedurende 5 uur weer toe. Dit alles met het blote oog te volgen. Om 20 uur staat Algol precies hoog in het zuiden. De volgende twee ochtenden kunnen we de Maan in de buurt van Mars en ster Antares zien. Op 22 januari is er weer een helderheidswisseling van Algol waar te nemen. Zo ook op 25 januari. Op 27 januari staan Venus en Neptunus heel dicht bij elkaar, om acht is de onderlinge afstand slechts 5 boogminuten. Als je een uur eerder met een kleine telescoop kijkt staan ze wat hoger aan de hemel. Neptunus is veel zwakker dan Venus, het scheelt 11 magnituden. Neptunus staat het hoogst. Op 28 januari zijn Maan en Venus bij elkaar in de buurt. Kijk 's-avonds. Jupiter is nu 's-ochtends te zien. De komende tijd wordt de zichtbaarheid beter, maar net als Saturnus staat Jupiter dit jaar tamelijk laag boven de horizon. Verder in het jaar komen Jupiter en Saturnus voor enige tijd dicht bij elkaar te staan. (Saturnus wordt midden volgende maand weer zichtbaar).

Home